Ebeveyn Tutumları ve Sınır Koyma

Çocukların ilk dönem sosyal gelişimleri ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumlarından oldukça fazla etkilenir. Bu konu ile ilgili yapılmış birçok araştırma bulunmaktadır. Anne ve babalarda, çocuklarını yetiştirme stillerinin, onların ilerideki yaşamlarında ne kadar başarılı olacağını belirleyeceğine dair inançlar bulunabilemektedir. Bu inanç onların anne ve baba olarak kural kurma, kuralları sürdürme, destek olma, cesaretlendirme gibi ebeveynliğe dair becerilerini şekillendirmektedir.İyi Annelik babalık, ebeveyn tutumları, anne babanın çocuğa etkisi

Ebeveyn Tutumları ve Sınır Koymak
Ebeveyn Tutumları ve Sınır Koymak

Ebeveynlik araştırmacılar tarafından incelendiğinde kişisel ve kültürel farklılıkların olduğu görülmektedir. Fakat ebeveynlikte görülen iki temel boyut oldukça önem kazanmaktadır. Bunlardan biri sıcaklık, yakınlık (parental warmth), diğeri ise kontrol boyutudur. Bu iki boyutun derecesine göre farklı çocuk yetiştirme stilleri ortaya çıkmaktadır. Baumrind (1972), üç temel çocuk yetiştirme stili olduğunu ileri sürmüştür. Fakat ideal olan çocuk yetiştirme stili hem yakınlığın hem de kontrolün optimum düzeyde olmasını içermektedir. Ebeveyn kontolünün az olduğu, kuralları az ya da tutarlı olmadığı ebeynlik durumunda sınır problemleri ortaya çıkabilmektedir. Fakat sınır ne zaman ve nasıl koyulmalıdır?

Bebeklerin gelişimlerinin birçok aşaması vardır. Anneler 12 aylık bir bebek ile 24 aylık bir bebeğin dili anlama ve ifade etme de oldukça farklılık gösterdiğini bilirler. “Hayır” kelimesi 24 aylık bir bebek için 12 aylık olana göre çok daha anlamlıdır. Bebeğin zihinsel becerileri yavaş yavaş belirmektedir. 12 aydan önce hem motor gelişimleri hem de dili anlama becerileri yeteri kadar gelişmemiştir. Anneler veya bebeğe bakım veren kişiler doğru ya da yanlış olmasına bakmaksızın, bebeği tehlikelerden korumaya çalışır. Daha sonraki dönemlerde bunu bebeğe “hayır gidemezsin” gibi sözler ile ifade etmeye çalışırlar. Ama yine de her seferinde bu tehlikeli durum tekrarlanabilir ve bakım verenler tepkilerini bu sözler ile gösterirler. Bebek büyüdükçe de bu ifadeler açıklamalar eklenir. “Hayır oraya gidemezsin çünkü oradan düşersin” ya da “hayır onu alamazsın çünkü elini kesebilirsin” gibi. Burada anne ve baba çocuk için dış dünyadaki tehlikeleri anlamada ve anlamlandırmada bir geçis nesnesidirler. Onların verdiği tepkiler ile çocuk neyin tehlikeli ve neyin güvenli olduğunu anlayabilirler. Burada en önemli olan nokta tutarlılıktır.

Anne babanın nasıl bir anne baba olduğu, çoğu zaman, onların almış olduğu, maruz kaldığı anne ve babalığa bağlıdır. Sorun burada kuşaklar arasında ebeveynliğin ve ona bağlı olarak da ebeveyn çocuk çatışmasının aktarılmasıdır.